Powikłania cukrzycy

Dzielimy je na:

• powikłania ostre, będące stanami bezpośredniego zagrożenia życia, do których zaliczamy:
• śpiączkę cukrzycową: ketonową, hiperglikemiczną, mleczanową;
• śpiączkę hipoglikemiczną.
• powikłania przewlekłe, do których zaliczamy:
• neuropatię cukrzycową: mononeuropatię, polineuropatię, neuropatię autonomiczną;
• angiopatię cukrzycową: mikroangiopatię (dotyczącą małych naczyń krwionośnych np. siatkówki), makroangiopatię (dotyczącą dużych naczyń krwionośnych np. serca i mózgu);
• zaburzenia złożone np. zespół stopy cukrzycowej.

Ostre powikłania

Kwasica ketonowa – stan organizmu, w którym, w celu produkcji energii, dochodzi do spalania tłuszczów zamiast glukozy. Sytuacja taka ma miejsce przy znacznym niedoborze lub braku insuliny (cukier krąży we krwi, lecz nie może być przejęty przez komórki). Prowadzi to do produkcji ketonów (ciała ketonowe) wywołujących kwasicę metaboliczną (nieoddechową). Nieleczona kwasica ketonowa może doprowadzić do śpiączki i jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Niekiedy pod wpływem glukagonu rozpad tłuszczów następuje przy hipoglikemii (gdzie cukru jest za mało), co powoduje tzw. aceton głodowy, który nie jest zwykle niebezpieczny (niebezpieczna jest za to hipoglikemia).

Hipoglikemia - stany niedocukrzenia w przebiegu cukrzycy. Gdy poziom cukru we krwi obniża poniżej 50mg%, dochodzi do niedożywienia mózgu, którego skutkiem mogą być zaburzenia jego funkcjonowania, a nawet utrata przytomności czy napad drgawek. Często u chorych na cukrzycę występują objawy hipoglikemii w postaci: zlewnych potów, drżenia rąk, postępującego osłabienia, zaburzeń widzenia, bólów głowy, nagłego uczucia głodu, kołatania serca. Mogą oni być wówczas rozdrażnieni a nawet agresywni. Dla postronnego obserwatora niepokojąca może się wydać bladość skóry, intensywne pocenia się i utrudniony kontakt z chorym. Objawy hipoglikemii bywają często mylone z objawami nadużycia alkoholu.

Nieketonowy stan hiperosmolarny lub kwasica hiperosmotyczna – występuje stosunkowo rzadko, dotyczy zwykle starszych osób chorujących na cukrzycę typu 2. Wysokie stężenie glukozy we krwi powoduje osmotyczną utratę wody z komórek i dalej utratę wody wydalanej z glukozą w moczu. Jeśli braki płynów nie są uzupełniane, prowadzi to do skrajnego odwodnienia i braku równowagi elektrolitowej. Postępowanie zaburzeń świadomości może doprowadzić do śpiączki. We krwi chorych stwierdza się bardzo wysokie stężenie glukozy bez rozwoju kwasicy ketonowej. Rokowanie jest bardzo poważne niekorzystne, śmiertelność wynosi około 40%.

Przewlekłe powikłania

Gdy chorujemy na cukrzycę przez wiele lat, może ona spowodować wiele groźnych powikłań, które dotyczą sporej ilości narządów. Przyczyną powstawania powikłań są uszkodzenia naczyń krwionośnych: mikroangiopatia, dotycząca drobnych naczyń i naczyń włosowatych oraz makroangiopatia prowadząca do zmian miażdżycowych naczyń o średniej i dużej średnicy.
Mikroangiopatia powoduje uszkodzenia:

• oka - zmiana naczyć siatkówki, zaćma, a nawet ślepota;
• nerek - niewydolność nerek;
• włókien nerwowych - zaburzenia czucia, uczucie drętwienia, bólu; zaburzenia pracy serca, nieprawidłowości ciśnienia tętniczego, zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, zaburzenia w oddawaniu moczu, impotencja;

Makroangiopatia prowadzi do:

• choroby niedokrwienna serca i zawału mięśnia sercowego;
• zespół stopy cukrzycowej -> owrzodzenie i deformacja stopy;
• udar mózgu;

Ponadto u diabetyków mogą występować:

• zmiany metaboliczne;
• spadek odporności;
• gorsze gojenie się ran;
• zmiany skórne;

Duże owrzodzenie stopy z widoczną martwicą w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej